سام قندچی نین فئدرالچیلیغی می، یوخسا عوامفریبلیگی؟

 

بیلیندیگی کیمی دونیا دؤلتلری تشکیلاتی نین (سازمان ملل متحد) اساسنامه سینه گؤره هر بیر ائتنیک و میللتین آزاد سئچگیلر یولو ایله اؤز گلجگینی بلیرمه سی نین قبول اولماسی و ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس حاکیمیتی ده بو اساسنامه یه قول چکدیگینه باخمایاراق ایستر فارس حاکیمیتی، ایسترسه میللی مسئله آچیسیندان فارس حاکیمیتینه پوزیسیون ساییلان فارس تشکیلاتلاری و شخصیتلری ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس اولمایان خالقلار ایراده سینی فارسلیق سیاستینه دویونلمگه چالیشارلار. بو ذاتلاردان بیری ده "سام قندچی" آدلی موللیف ساییلار. یئری گلمیشکن بو ذات اقدسین دوشونجه لری ایله تانیش اولاق، اوخویوروق:

"... با وجود آنکه از نظر من دفاع از حقوق اتنيکي، نظير دفاع ار حقوق زنان، يکي از مهمترين فعاليت هاي جنبش دموکراسي خواهي ايران است، و از مبارزه براي حقوق شهروندي جدا نيست، ولي هر گونه کوشش براي ايجاد دولت هاي اتنيکي، چه به شکل مذهبي، چه به شکل قومي، چه به هر شکل ديگر، را به ضرر مردم ايران می دانم."(1)

اوسته کی پاساژدا سام قندچی نین ائتنیک مسئله لر اوزره ایکی باشلی ایفاده لری میللیتلر مسئله سی آچیسیندان موردار آغاجی خاطیرلاتمیش اولار (موردار آغاجین هر هانکی باشیندان توتولارسا، اینسانین الی موردار اولدوغو کیمی بو عوامفریب ایفاده نین ده هر بیرینی قبول ائتمک، ایران ممالیکی محروسه سینده کی ائتنوسلاری مغلوبیته اوغرادار).  سام قندچی بیر یاندان ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلر مسئله سینی فارس دیل و مدنیتی نی اساس گؤتورموش قادینلارین (زنان)  "شهروندلیک" مقوله سینه دویونلمگه چالیشماسینا باخمایاراق ایران ممالیکی محروسه سینده دیل و مدنیت آزادلیغی و میللی دؤولتلرین یارانماسینی "فارس مدنیت راسیستلیگینه" دئییل، پوپولیست ایفاده ایله "مردم ایران (اوخو: فارس تمامیتچیلیگی)" نین ضررینه اولار ایزلنیمینی سرگیلمگه چالیشار. سام قندچی گئنه ده یازیر:

".... بسياري فوراً ميگويند پس چرا در اروپاي شرقي پس از سقوط کمونيسم دولت هاي اتنيکي در يوگسلاوي سابق يا در چکسلواکي سابق و امثالهم شکل گرفت. پاسخ من اين است که حتي در آن نقاط نيز اين تحول سمبل موفقيت جنبش دموکراسي خواهي آن جوامع در عرصهء حقوق اتنيکي نبوده بلکه دليل شکست اين جنبش بوده است. حتي در مورد کشوري به پيشرفتگي مانند بلژيک نيز مطرح شدن فکر جدائي همچنان دليل ناموفق بودن آن کشور در طرح دموکراتيک حقوق اتنيکي مردم است"(1).

اوسته کی ایفاده لرده سام قندچی نین قصد ائتدیگی"جنبش دموکراسی خواهی" مقوله سی یوقوسلاویلده کی "سئرب" و چئک ایسلاویداکی "چئک" دؤولتچیلیگی و ایستعمارچیلیغی مقوله لرینه اساسلانمیش مفکوره اساسیندا سرگیلنمیش بیر ایفاده کیمی قبول اولونمالیدیر. بو باخیشا اساساً ایران ممالیکی محروسه سینده فارس اولمایان میللیتلرین اؤز دیل، مدنیتلرینه و گلجکلرینه حاکیم کسیلمه لری سراسری دئیه فارس تشکیلاتلاری آچیسیندان بؤیوک بیر نقصان کیمی قلمه آلینمالیدیر. ائله اوندان یانا دا فارس عوامفریبلری ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس تمامیتچیلیگی نین آرادان قالدیریلماسینی فارس ایستعمارچیلیغی اوچون دئییل، مظلوم خالقلار اوچون ده بیر بؤیوک ایتکی کیمی قلمه آلماقلا اونلاری اؤز میللی منلیک کیملیکلرینه قارشین دیسکیندیرمیش مقامدا یئر آلماقلا عوامفریبلیک ائتمگه چالیشارلار. سام قندچی گئنه ده یازیر:

"... در واقع، در کشورهاي تازه تأسيس بالکان نيز، که خود از دل اين انشعابات بيرون آمده اند، بايستي مبارزه کرد تا دولت هاي آنها از حالت اتنيکي خود بدر آيند و در آن جهت حرکت کنند که حقوق اقليت هاي اتنيک در درون اين کشورهاي نوپا، مثلاً حقوق اقليت آلبانيائي در داخل تک تک آنها، مورد تضييق قرار نگيرد. چرا که هيچ دولت اتنيکی را نمی توان يافت که بر ملتی از لحاظ اتنيکی «خالص» حکومت کند"(1).

اوسته کی ایفاده لرده سام قندچی بیر عوامفریب کیمی چیخیش ائتمکله قان قیمتینه مستقیللیک الده ائتمیش و میللی دؤلتلرینی یاراتمیش توپلوملاری منظور ائتمیش دئییل، بو دؤولتلرده کی ائتنیک آزلیقلاری باهانا ائده رک ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللی و مدنی حاقلاری فارس شهروندلیگی مقوله سینده زامان آخیشیندا یوخ ائتمک مفکوره سینه باهانالار یونتاماغا چالیشار. نیسبیت مقوله سینه اساساً ائتنیک توپلوملارین دیل و مدنیت آزادلیغی و میللی حاکیمیتلرینی هر هانکی بیر توپلومدا آزلیقلار اوچون نظرده آلینمیش، یوخسا آلیناجاق شهروندلیک مقوله لری آشاماسینا دوشورمک دوزگون گؤرونه بیلمز. دئمک، بوگون کوسووداکی آلبانلارین میللی آزادلیقلارینا قاویشماسی ماقادونیادا دئموکراسی مقوله سینی انگللمیش دئییل، اوراداکی آلبانلارا ایستر ائتنیک فئدرال بیر چرچیوه ده مرکز حاکیمیت ایله اورتاق اولاجاق، ایسترسه ده اؤزلری اوچون خالق ایراده سینه اساسلی حاکیمیت یاراتما شانسینی آرتیرمیش گؤرونر. دئمک، آلبان آزینلیغی مسئله سینی اوزه چکمکله موللیف فارس ایمپئریاسی نین داغیلماسیندان قورخو ایچینه قاپیلماسی نی یانسیتمیش گؤرونر. سام قندچی بو دوغرولتودا یازیر:

" ..... «دولت» بايد از حالت قومي در آيد وگرنه دست آوردهای دموکراسي خواهي به راحتي به پيدايش نهادهاي فاشيستي بدل خواهند شد"(1).

اوسته کی ایفاده لری سیرالاماقلا سام قندچی تهرانداکی فارس حاکیمیتینی دئییل، یئنی قورولاجاق فارس اولمایان میللی دؤلتلری منظور ائدیر دئیه دوشونمه لی ییک. بو دوغرولتودا اوخویوروق:

"در مقايسه با اروپای شرقی، ايجاد دولت هاي اتنيکي در خاورميانه بسيار خظرناک تر است. نيم قرن کشمکش اعراب و اسرائيل بهترين گواه اين موضوع است. هنوز اسرائيل بعنوان دولت يهودي ناميده مي شود. واژهء «يهودي»، چه بيان کنندهء يک «قوميت» باشد و چه مفهوم «مذهب» از آن مستفاد شود، در اين واقعيت تفاوتي ايجاد نميکند که اين واژه بنياد غلطي براي مشروعيت يک دولت مدرن فراهم می کند. بخصوص که حتي اگر راه حل دو دولت اسرائيلي و فلسطيني دنبال شود، دولت فلسطيني نيز يک دولت اتنيکي خواهد بود. هم اکنون شاهد ظهور دولت مستقل حماس در نوار غزه هستيم که دولتي «مذهبي ـ قومی» از فلسطينيان سني مذهب است"(1).

اوسته گؤروندوگو کیمی مؤللیف چئینر توپور (خیلط مبحث) ائتمکله ایران ممالیکی محروسه سینده کی میللیتلر مسئله سینی دیققت نظریندن یاییندیرماغا چالیشار. دئمک، مسئله ایسراعیل حاکیمیتی و دؤولتی نین نه آدلانماسی دئییل، اورادا بؤیوک دؤولتلر واسیطه سی ایله ایسراعیل دؤولتی دئیه یئنی بیر دؤلتین قورولماسی، نتیجه ده ایکی دیل و مدنیت اساسیندا وارلیق مجادیله سی نین اورتایا چیخماسی سؤز قونوسو اولونمالیدیر. عئبری دیل و مدنیتی نی اساس گؤتورموش هر هانکی بیر حاکیمیتین فیلیسطین ایشغال اولونموش بؤلگه لرینده بیر ایشغالچی کیمی اورتایا چیخماسی، عربلرین چیخیشدیریلماسی و میللی باسقینا معروض قالمالاری ایله بو مسئله نی ایضاح ائتمک لازیم گؤرونر. بو مسئله آچیسیندان دا مؤللیف صادیق اولمادیغینی سرگیلمیش گؤرونر. سام قندچی گئنه ده یازیر:

"... در واقع، در حاليکه اروپا عصر دولت ها و جنگ هاي ملي را سال ها ست که پشت سر نهاده و دولت هاي ملي آن ديگر رنگ «ملي ـ اتنيکی ـ مذهبی» خود را از دست داده و بر مبناي حقوق شهروندي عمل ميکنند و «اتحاد اروپا»، با ايجاد قانون اساسي و واحد پولي مشترک، هدفي است که بصورت واقعي در اروپاي غربي دنبال مي شود، خاورميانه، در آسيا و قسمت هائي از افريقا، بسيار بيشتر از هر نقطهء ديگر جهان در معرض حرکت بر مبناي تناقضات ملي است"(1).

سام قندچی اوستکی ایفاده لری سرگیلرکن مسئله نین هانکی آشامادا اولدوغونو آچیقلاماز. دئمک، بوگون آوروپاداکی میللیتلر حقوق برابرلیگی اساسیندا بیرلیگه دوغرو گئدیرلرسه، اونلار میللی کیملیک و منلیکلریندن ال چکمیش دئییل، اؤز ائتنیک و تاریخی اراضیلرینده میللی دیل و مدنیتلری نین قورونما شرطی ایله بو مسئله نی قبول ائدرلر. گؤروندوگو کیمی بوگون ایران ممالیکی محروسه سینده بئله بیر حقوق برابرلیگی نظرده توتولارسا، ایلک اولاراق فارس حاکمیتی، فارس ایستعمارچیلیغی اؤز میللی سرحدلرینه گئری اوتورمالی، ائتنیک دابانلار اساسیندا میللی حاکیمیتلر قورولدوقدان سونرا میللی حاکیمیتلرین مجلیسلری طرفیندن قبول اولونموش صلاحیتلی نماینده لر بو ائتنیکلرین میللی وارلیقلاری (دیل و مدنیتلری) اساسیندا موختلیف دیللرین رسمی اولمالاری اساسیندا سام قندچی ایددعا ائتدگی مسئله لری گؤتور قوی ائده بیلرلر. دئمک، فارس دیلی "زبان رسمی" دئمکله حقوق برابرلیگیندن دانیشماق دوزگون اولماز. بو مسئله آوروپا مجسیلینده ده اؤز عکسینی تاپمیش. آوروپا بیرلیگینه قوشولموش بوتون میللتلرین دیلی آوروپا مجلیسینده رسمی ساییلار. هر بیر دؤولته باغلی اولان میللت وکیلی اؤز دیلینده دانیشارکن آیری میللت وکیللرینه بو مطلب موختلیف دیللرده چئویریچیلر (مترجملر) واسیطه سی ایله چئویریلر.   دئمک، فارس حاکیمیتی اؤز میللی سرحدلرینه گئری اوتورمانی قانسیز و قاداسیز قبول ائدرسه، ایران ممالیکی محروسه سینده کی ائتنوسلار اؤز نفوسلارینا اساساً دینج یوللار ایله اؤز میللی تورپاقلاریندا میللی حکومتلرینی قوردوقدان سونرا بو میللیتلرین دؤلت باشچیلاری گرک گؤردوکلری زامان بو مسئله نی میللی مجلیسلره آپارمالی اولار. دؤلت باشچیلاری میللی مجلیسلردن صلاحیت آلدیقدان سونرا کؤنوللو اولاراق بو مسئله نی گؤتور قوی ائده بیلرلر. ترسه دورومدا حالوا حالوا دئمکله آغیز دادلی اولماز. سام قندچی گئنه ده یازیر:

"... بنظر من، در خاورميانه و مشخصاً در ايران، ضرورت دارد که ما بصورت جدي در برابر حرکت هائي که دنبال برقراری حکومت هاي مذهبي، قومي يا هر شکل ديگر حکومت اتنيکي هستند بايستيم."(1).

اوسته کی ایفاده لر ایله سام قندجی نه حدده دئموکرات اولدوغونو اورتایا قویماغا چالیشمیش. دئمک، خالق ایراده سی نی فارس تمامیتچیلری تانیمادیقلارینا باخمایاراق عوامفریبلیک ائتمگه چالیشارلار. بئله لیکله میللی حاکیمیتلرین یارانماسینا مخالیف اولان ذاتلار نه حدده ضید میللت و ضید اینسان اولدوقلارینی سرگیلمیش مقامدا یئر آلارلار. سام قندچی گئنه ده یازیر:

"..... از نظر من برنامهء تقسيم اتنيکي و ايجاد دولت هاي اتنيکي حاصلی جز نابودی ايران و بقيهء خاورميانه ندارد. و از اين منظر که بنگريم، ديگر مهم نيست که ايجاد دولت های اتنيکی حاصل تصميم گيری مستقل خود مردم باشد يا توطئه بيگانه. براستی مگر حکومت اسلامي خميني کشورمان را در آستائهء نابودی قرار نداده است؟ حال اينکه در اين برنامه چه بخش مهمي از نيروهاي ملي ايران در گير بوده اند غلط نابود کنندهء آن را موجه نمی کند"(1).

اوسته مؤللیف "ایران" دئدیکده "فارس ایستعمارچیلیغی" نظرده توتار. بیلیندیگی کیمی ایران ممالیکی محروسه سینده هانکی دؤولت و دؤولتلر حکومت ائتمکلرینه باخمایاراق یئر کوره سی وار اولاجاق گونه ده بو ممالیکی محروسه ده یئر آلمیش تورپاقلار دا ایستر بیربیرلریندن مستقیل، ایسترسه ده بیتیشیک اولاراق وار اولاجاقلار. یالنیز دیل و مدنیتلر آچیسیندان هر هانکی بیر دیل و مدنیت زامان ایچریسینده باسقینا معروض قالاراق یوخ اولابیلر دئیه دوشونمه لی ییک. سام قندچی "نیروهای ملی ایران" دئدیکده فارس میللیتچیلری و فارس مدنیت راسیستلرینی نظرده توتار. بو مقوله ده فارس فاشیستلرینی فارس مدنیت راسیستلریندن آییرد ائتمک اولدوقجا چتین ساییلار. فارس مدنیت راسیستلری فارس ایستعمارچیلیغی نین عامیللری اولاراق خوش خیدمتلیک ائتمکده الی آیاقدان آییرد ائتمزلر. سام قندچی نین فئدرال آنلاییشیندان اوخویوروق:

"... دولت فدرال براي آينده ايران راه درست است .... استان هاي ايران بايد استاندار و مجلس استاني و قوهء قضائي استاني را مستقيماً انتخاب کنند. اين ربطي به اتنيسيته، قوميت، و يا مذهب مردم ندارد و تنها به معني برقراری کنترل و توازن بيشتر بين دولت مرکزي (دولت فدرال) و استان هاست"(1).

اوسته کی مقوله بوگون ایسلام جمهوریسی حاکیمیتینده کی "شوراهای محلی" مقوله سی نین ایکینجی اؤرنگی ساییلار. دئمک، فارس حاکیمیتچیلیگی و ایستعمارچیلیغی اساسیندا "مجلس محلّی" دئیه باشقا بیر دئییم گونون سؤز قونوسو اولاجاق گؤرونر. بو دا ایران ممالیکی محروسه سینده کی فارس اولمایان میللیتلر اوچون گؤز بویامادان باشقا هئچ نه اولابیلمز.

 

 

قایناقلار:

 

1        سام قندچی، چرا هر گونه دولت «اتنيکی» را محکوم می کنم؟:

http://www.newsecularism.com/Ghandchi/060908-Ethnic-states.htm

 

 

 

ایشیق سؤنمز، 11.06.2008

 

فارسچی گؤروش