روسیه
بولشویکلری ایله آلمان ناسیونال
سوسیالیست ایشچی پارتیسی
حکومتلری نین دوستلوق
ایلیشکیلری و ایکینجی
دونیا ساواشینا گئدن یول
روسیه بولشویکلری و
آلمان نازیستلری لهیستان اوزره
بیر بیرلری ایله آنلاشدیقدان
سونرا 1939-اونجو ایلین سئپتامبر
آیی نین بیرینده آلمان
قوشونلاری قوزئی و گونئیدن لهستان
تورپاقلارینا قوشاق (گاز انبری) آتاراق
آغیر تئکنیک ایله یاشاییش
یئرلرینه سالدیرماغا و هجوما کئچرکن
باش شهر ساییلان ورشو شهرینه دوغرو
ایلریلمگه باشلامیش. آلمان اوردو
بیرلیکلری لهیستان اوردوسونو
اوکتوبر آیی نین آلتیسیندا
یوخلوغا اوغراتماغا چالیشاراق اونو
یئنیلگه یه اوغراتمیشلار (1).
روسیه بولشویکلری و آلمان نازیست
حکومتلری آراسیندا قبول اولونموش
گیزلی آنلاشماغا (ایستالین-
هیتلر آنلاشماسینا)اساساً قیزیل
اوردو سئپتامبر آیی نین اون
یئدیسینده لهستانین گونچیخان
بؤلگه لرینی ایشغال ائتمیش(داها
آرتیق بیلگی و معلومات اوچون باخ:2).
1939- اونجو ایلین سئپتامبر
آیی نین ییرمی
سکیزینده آلمان نازیست دؤلتی
نین خاریجی ایشلر باشقانی Joachim
von Ribbentrop موسکووایا گئده رک روسیه
سؤیئتی و آلمان حکومتی آراسیندا
سرحد دوستلوق آنلاشماسینا قول
چکیلمیش (3).
اوسته آدی کئچن دوستلوق
آنلاشماسینا بیر داها گیزلی
آنلاشما آرتیریلمیش. بو آنلاشماغا
اساساً قیزیل اوردو اولدوغو
یئریندن گونچیخانا ساری (طرف) Bug چایی
قیراقلارینا گئری اوتورموش و آلمان
ایسه لیتوانی مملکتی نی
روسیه بولشویک حاکیمیتی نین
آیریلماز ترکیبی کیمی قبول
ائتمیش (4):
بو آنلاشمالارا روسیه
بولشویک و آلمان نازیست حکومتلری
بیر داها ایضاحات اکله یه رک بیر
بیرلرینه قارشین
ساواشمایاجاقلارینی، هر اولاسی
بیر ساواشدا فرانسه و انگلستان
دؤلتلرینی مسئول گؤره جکلرینی
وورقولامیشلار(5):
بئله
لیکله آلمان قوشونلاری ایشغال
ائتمیش لهستان بؤلگه لری نین
یاریسینی Reichsgaue "Danzig-Westpreußen" و
"Wartheland"
آدی آلتیندا آلمان
تورپاقلارینا باغلایاراق آیری
یاریسینی ایسه Hans Frank باشچیلیغی
آلتیندا بیر ایشغالچی رئژیم
کیمی اداره ائتدیرمیش(6).
گئچن یازیدا روسیه بولشویکلری
و آلمان نازیستلری آراسیندا اولان
آنلاشماغا اساساً آوروپانین بو ایکی
سؤمورگه چی و توتالیتر دؤلتلر
آراسیندا بؤلونه جگی اوزره ایضاحات
وئریلمیش (2). بو یازیدا ایسه
آلمان نازیست حؤکومتی روسیه
بؤلشویکلری نین رضایتینی
آلدیقدان سونرا غرب آوروپانی تک اله
کئچیره جگی و سونرا روسیه بولشویک
حاکیمیتینی ده سیرادان
چیخارما چاباسینا قاپیلماسی
اوزره بیلگی وئرمگه
چالیشاجاییق.
آلمان قوشونلاری لهستانین
گونباتان بؤلگه لرینی ایشغال
ائتدیکدن ایکی گون سونرا فرانسه و
انگلیس قوشونلاری آلمان دؤلتی نین
بو داورانیشی ایله
راضیلاشمادیقلارینی و اونا سؤز ده
ساواش آچمالارینا باخمایاراق اونلار
آلمان دؤلت قوشونلارینی حددن آرتیق
گوجلو سایدیقلاری اوچون آلمان
دؤلتی علیهینه سالدیرماغا و هجوما
کئچمکدن ساغینمیش و چکینمیشلر.
فرانسه دؤلتی ایسه آلمان قوشونلاری
طرفیندن هر اولاسی بیر سالدیرما و
هجومو نظره آلاراق فرانسه
مملکتی نین ائتنیک آلمانElsass
و
Lothringen
بؤلگه لرینده اؤزو اوچون Maginot-Linie
دئیه بیر ساوینما خطی اولوشدورماق
اوچون فرانسه اوردوسوندان 20 تومنلیک
یاراقلی و آغیر تئنیکلی
نیظامی بو ایش ایله مشغول
ائتدیرمیش و 1940- اینجی ایلین
مای آیینا دک اونلاری ساواش
دوروموندا گؤزلتمیش. بونلارین
یانی سیرا پاریس و انگلستان
دؤلتلری آلمان دؤلتی نی
اقتیصادی تحریم ایله ده گئری
اوتورتماغا چالیشمیشلار. انگلیس
دؤلتی، اؤز دنیز قوتلرینه بویوروق
وئره رک آلمانیا نین قوزئینده اولان Nordsee دنیزی
یولو ایله طرفسیز دؤلتلرین
آلمانلار ایله تیجارت
ایلیشگیلری نی اؤنلمگه
چالیشمیش (6). بو تحریملر
بیر اؤلچو ده آلمان دؤلتی نی
سینسیتملرینه باخمایاراق 1940-
اینجی ایل آلمان قوشونلاری
قوزئی و گونباتان آوروپایا
سالدیرماغا و
نوروئژین دنیز قیراقلارینی
اله کئچیرمگه باشلامیش. آلمان
قوشونلاری نوروئژ- آلمان آراسیندا گل
گئت یوللارینی گوونجه آلتیندا
توتماق اوچون دانمارک مملکتینه
سالدیرار سالدیرماز قوشون گوجو
آچیسیندان دوشوک اولان دانمارک
حکومتی تسلیم اولماق مجبوریتینده
قالارکن نوروئژه قاچمیش (ائو
یوواسیندان روسیه بولشویک و آلمان
نازیست باسقینینا اوغرامیش و
قاچقین دوشموش) لهستانلیلار، فرانسه
و انگلیستان طرفیندن حیمایت
اولونموش نوروئژین 6 تومنلیک
قوشونلاری ایکی آی آلمان
قوشونلاری قارشیسیندا دوروش
گتیره بیلمیشلر. فرانسه و
اینگیلیس دؤلتی نین
حیمایتی نی نوروئژ
دؤلتیندن کسدیرمک اوچون آلمان
قوشونلاری فرانسه و انگلیستانا دا
سالدیرما دوزنله یه رک 1940- ینجی
ایلین یونی آیی نین
اونوندا نوروئژی ده ایشغال ائده رک Josef
Terboven آدلی بیریسی
باشچیلیغی آلتیندا بیر
ایشغالچی رئژیم ایش اوستونه
گتیرمیش. اوچ تومنلیک آلمان قوشون
بیرلیکلری Erich von Manstein
باشچیلیغی ایله مای آیی
نین اونوندا "Sichelschnitt"
سالدیریسی آدی آلتیندا فرانسه
تورپاقلارینا سالدیرماغا باشلامیش.
آلمان اوردوسو طرفسیز قالمیش هلند،
بئلژیک و لوقزامبورگ مملکتلرینه فرانسه
و انگلیستان دؤلتلری اورالارا گوج
یئریدر دئیه اونلاری اؤنلمگ اوچون
B
تومنی نی یئریتمگه باشلامیش.
آلمان اوردوسونون A
بیرلیکلری قارشیلارینداکی
یوللار اورمانلیق و چتین اولدوغو
اوچون آلمان بیرلیکلری 10 گون
ایچریسینده فرانسه نین قوزئی
گونچیخانیندا اولان )Somme Fonsommes( چایینا چاتمیش. بو آرادا
مای آیی نین ییرمی
سکیزینده بئلژیک اوردوسو آلمان
قوشونلارینا تسلیم اولموش. هلند ایسه
آلمان هاوا
گوجلری نین سالدیریسینا
اوغرادیغی و Rotterdam بوغومو (سد) بومبالاندیغی
اوچون مای آیی نین اون بئشینده
اؤزونو تسلیم ائتمیش. آلمان
بیرلیکلری فرانسه علیهینه
ایکینجی سالدیری و
هوجوملارینی یونی آیی نین
بئشینده باشلایاراق نئچه یؤندن
سوخولماقلا فرانسه نین گونئی و گونئی-گونچیخان
بؤلگه لرینده ایلریلمگه باشلامیش.
آلمان اوردوسونون B بیرلیکلری یونی
آیی نین دوقوزوندا فرانسه نین
گونئی گونچیخان بؤلگه لرینی اله
کئچیرمیش. 5 گون بو
ایلریلییشدن سونرا فرانسه
حکومتی Paul Reynaud
باشچیلیغی ایله Bordeaux
شهرینه گئری اوتوردوقدان سونرا آلمان
اوردو بیرلیکلری ساواشسیز فرانسه
نین پاریس شهرینه یوروش
آپارمیش. ایسویچره (سوئیس) یه
یؤنلمیش آلمان تانک بیرلیکلری
فرانسه لیلرین Maginot-Linie دئیه Elsaß-Lothringen بؤلگه سینده
فرانسه لیلر طرفیندن اولوشدورموش
ساوینما خطینی و آلمان اوردوسونون C بیرلیکلری
ایسه فرانسه لیلرین Oberrhein-داکی
ساوینما خطلرینی یاراراق فرانسه
اوردوسونون بؤیوک بیرلیکلرینی
قوشاتمیشلار. فرانسه دؤلت باشچیسی Henri
Philippe Pétain دورومو چیخیلماز
گؤره رک 1940 – اینجی
ایلین یونی آیی نین اون
یئدیسینده آلمان مقاملارینا
آتیشکس ائتمک اوچون باش وورموش. بو باش
وورودان بئش گون سونرا Compiègne اورمانلاریندا فرانسه
تورپاقلاری نین بئشدن اوچ بؤلومو و
اؤنملی صنعتلیک شهرلری آلمان
ایشغالیندا قالماق شرطی ایله
آلمان و فرانسه حکومتلری آراسیندا
آتیشکس آنلاشماسی ایمضالانمیش.
فرانسه نین گونئی ایشغال اولمامیش
بؤلگه لری ایسه Vichy شهریندن اداره
اولونماغا باشلارکن Charles de Gaulle لندن شهرینده
فرانسه نین سورگونده قورولموش
حکومتینی دونیایا
بیلدیرمیش. فرانسه حکومتی نین
گؤزلنیلمه دن یئنیلمه سی آلمان
نازیست حاکیم داییره لرینی
باشدا آدولف هیتلر اولماقلا داها دا خالق
آراسیندا سئویلمگه یول آچمیش و
آلمان دؤلتی بوتون آوروپایا اؤز
هئژمونیسینی یوکلمیش گؤرونمگه
باشلامیش. بئله لیکله 1940- اینجی
ایلین سئپتامبر آیی نین
ییرمی یئدیسینده آلمان
نازیست حکومتی گله جک پلانلارینی
حیاتا کئچیرمک و دونیادا
یاییلماجی خاریجی سیاست
اویقولاماق اوچون ایتالیا، ژاپون
حکومتلری ایله قارشیلیقلی
دایانیشما آنلاشماسینا قول چکمیش.
آلمان نازیست حکومتی فرانسه نی
دیزه چؤکدوردوکدن سونرا انگیلیستان
علیهینه ساواش آچماغا باشلامیش.
آلمانین هاوا گوجلری 1940- اینجی
ایلین آقوست آیی نین اون
اوچونده انگلیستانین هاوا گوجلری
نی و نیظامی صنایع سینی
بومبالاغا جان آتماسینا باخمایاراق
ایلین سونلاریندا آغیر
یئنیلگه یه اوغرایاراق
باشاریسیز قالمیش. آلمان حکومتی
ایتالیا و ژاپون ایله
دایانیشما آنلاشماسینا قول
چکدیکدن سونرا اوزه قالاراق ایتالیا
حاکیمیت باشچیسی Benito Mussolini نین
ایسته گینه اساساً
آفریکاداایتالیا گوجلری نی
اینگیلتره گوجلری قارشیسیندا
قوللاسا (حمایت ائتسه)ده اونلار
اینگلیسلر قارشیسیندا
باشاریسیز قالمیشلار. بالکاندا
ایتالیا قوشونلارینی
اینگیلتره گوجلری قارشیسیندا
آلمان اوردوسو ساوینارکن بیله گئنه ده
اؤز متحدلری ایله دوزگون
داورانمامیش. آلمان ناسیونال
سوسیالیست ایشچی پارتیسی
باشقانی آدولف هیتلر 1924- اینجی
ایل یازدیغی "Mein Kampf" آدلی
کتابیندا آلمانلار اوچون یاشاییش
یئری "Lebensraums" مقوله سینی 1940-
اینجی ایلی نین گوز (پاییز)
بؤلومونده (فصلینده)روسیه
ائمپئراتورلوغونو یوخ ائتمک ایله
حیاتا کئچیرمک اولار قناعتینه گلمه
سینه باخمایاراق بو دوشونجه آلمان
نازیست حاکیمیتینده 1941-
اینجی ایل آغیرلیق قازانماغا
باشلامیش. آلمان اوردوسو ایتالیا
گوجلرینی بالکاندا اینگیلتره
گوجلری قارشیسندا ساوینماق
باهاناسی ایله 1941- اینجی
ایلین آپریل آیی نین
آلتیسیندا یونان و یوقوسلاوی
تورپاقلارینا سالدیری دوزنلمیش.
بئله لیکله ده یوقوسلاوی
قوشونلاری آپریل آیی نین اون
یئدیسینده تسلیم اولموش. یونان
قوشونلار باشچیسی ایسه آلمانلار
قارشیسیندا 1941- اینجی ایلین
آپریل آیی نین ییرمی
بیرینده ساواشدان یاییناراق
مای آیی نین آرالاریندا بوتون
یونان قورولوقلاری و یونی
آیی نین باشلانقیجیندا ایسه
آق دنیزده یئر آلان Kreta آداسی
آلمان ایشغالینا کئچمیش. بو
سالدیریلارین هامیسی روسیه
ائمپئراتورلوغونو اله کئچیرمک اوچون اورتادا اولان
مانعلری آرادان قالدیرماق ماهیتی
داشیمیش. باشقا
یاندان روسیه بولشویکلری ده
تمامیتچی ایدئولوژی اساسیندا
سیاست یئریتدیکلری اوچون 1937-
اینجی ایلدن باشلایاراق روسیه
ائمپئراتورلوغونداکی ایچریده کی
مخالفلره گؤز داغی وئرمک و قانلی
تمیزلملره آل آتماقلا ضعیفلمیش
گؤرونورموش. بو مسئله آلمان
نازیستلرینی روسیه
ائمپئراتورلوغونو یوخ ائتمک اوچون داها دا
ال وئریشلی زامان دئیه
شیرنیکدیریرمیش. 1941-
اینجی ایلین یونی آیی
نین ییرمی ایکیسینده
آلمان اوردوسو و متحدلری طرفیندن
روسیه ائمپئراتورلوغونا باشلامیش
هوجوم و ایلک آیلارداکی
باشاریقلار دا بو گؤروشو وورقولامیش. او
زامان وئریلدیگی خبرلره گؤره
روسیه ائمپئراتورولوغونون هاوا
قووتلری بیر نئچه گون ایچینده
یاراماز دوروما دوشموش. بئله لیکله
ساواشین ایلک هفته لرینده
یوزمینلر قیزیل اوردو عضولری
آلمان گوجلری نین ایسارتینه
کئچمیش. یایین سونلاریندا
بالتیکلر و اوکرایین مملکتلری
نین بؤیوک بؤلومو و آغ روسیه
بوتونلوک ایله آلمان گوجلری طرفیندن
ایشغال اولونموش. اوکرایینلیلر
مملکتلرینی روسیه طرفیندن
ایشغال اولموش بیلدیکلری اوچون
ایلک اولاراق آلمان گوجلرینی بیر
قورتاریجی کیمی قلمه آلمیشلار.
بو یاناشمالارا باخمایاراق آلمان نازیستلری ایشغال
ائتدیکلری بؤلگه لرده یهودیلری
اؤلدورمک و کمونیستلری تئرور ائتمک و
باشقالارینی ایسه اجیر ائتمگه
باشلارکن خالق ایجتماعیتینده
آلمانلار اوزره نظر دگیشمگه باشلامیش(7).
آلمان قوشونلاری روسیه
ائمپئراتورلوغونون بیر بؤلومونو
ایشغال ائتدیکدن سونرا اؤنجه خالق
قانینی تؤکدورمکله مشغول اولان
یوزئف ایستالین 1941- اینجی
ایلین یونی آیی نین
ییرمی ایکیسینده آلمان
اوردوسو علیهینه خالق ساواشی
دوزنلمگی تکلیف ائتمیش.
ایستالین نین بو تکلیفینه
باخمایاراق آلمانلار طرفیندن ایشغال
اولونموش اهالی نین بیر چوخو او
جومله دن بالتیک و اوکراینالیلار
آلمان قوشونلارینا قارشین بؤیوک
رغبت ایله یاناشمیش و اونلاری
بیر قورتولوشچو کیمی قلمه
آلمیشلار (8). آلمان
ایشغالچیلاری یئرلی
انسانلاری اجیر ائتمک و ایستعمار
مقوله سینی حیاتا کئچیرمگه
باشلادیقدان سونرا 1942- اینجی
ایلین یاز آیلاریندان
باشلایاراق آلمانلارا قارشین نیفرت
آرتماغا و پارتیزان حرکتی جانلانماغا
باشلامیش (8). آلمان
اوردوسونون گونئی قانادی
قیریم آداسی و باکی
نفتینی آماج ائدرکن اوردونون قوزئی
قانادی Nordsee
یاخالارینی ایشغال ائده رک Leningrad شهرینی
900 گون قوشاتما آلتیندا ساخلاراق 100
مینلر انسانین اؤلومونه یول آچمیش.
1941- اینجی ایلی اوکتوبر آیی
نین ایکیسینده آلمان قوشونلاری
نین موسکووا شهرینه سالدیریسی
باشلامیش. قیزیل اوردو 1941-
اینجی ایلین دئسامبر آیی
نین بئشینده Kalinin
جبهه سینده (150 کیلومتر موسکو شهری
نین قوزئینده) آلمان
سالدیریلارینا جاواب وئرمگه
باشلامیش. زامان کئچیدی ایله
روسیه نین قیشینا حاضیرلیق
گؤرمه میش آلمان قوشونلاری بعضی جبهه
لرده 200 کیلومتر گئری اوتورماق زوروندا
قالمیش. موسکو شهری نی ایشغال
ائتمه نین باشاریسیز اولماسینی
هیتلر آلمان ژئنراللاری نین
بوینونا آتاراق Walther
von Brauchitsch آدلی اوردو
باشچیسینی وظیفه دن اوزاقلاداراق
1941- اینجی ایلیلین دئسامبر
آیی نین اورتالاریندا اؤزو آلمان
اوردوسونون باشچیلیغینی
اوستلنمیش (9).
ژاپون آمریکا بیرلشمیش
شتاتلاری نین Pearl Harbour آدلی
ساویناجاقلارینا
(قرارگاه دفاعی) سالدیرماغا باشلارکن
هیتلر ده 1941- اینجی ایلین
دئسامبر آیی نین اون بیرینده
آمریکا بیرلشمیش شتاتلارینا
ساواش اعلان ائتمیش (10). هیتلرین
بو یاناشماسی ایله گوجلو آمریکا
بیرلشمیش شتاتلاری دا روسیه و
آلمان ساواشینا قاتیلمیش. بئله
لیکله ده آوروپاداکی ساواش دونیا
بویوتوندا یئر آلاراق ایکینجی
دونیا ساواشی قلمه آلینمیش.
آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری نین
آوروپادا اؤزونه آیاق یئری آچماسی
آلمان نازیست حاکیمیتی نین
چؤکوشونه یول آچارکن تمامیتچی
بلشویک ایدئولوژیسینی ده
ایلک اولاراق متفق دئیه
یوموشاتمیش. سویوق ساواش
باشلاییب سوررکن بولشویک
تمامیتچیلیک ایدئولوژی سی
سؤیئت روسیه سینده اؤز
سیناغینی یئرلی خالقلارا وئره
رک اوراداکی خالقلار الی ایله
تاریخین چؤبلوگونه آتیلمیش.
قایناقلار:
1
Deutsches
Historisches Museum, Der deutsch-sowjetische
Nichtangriffs-Vertrag:
http://www.dhm.de/sammlungen/zendok/hitler-stalin-pakt/Zupro.html
2
ایشیق سؤنمز، روسیه
بولشویک ایستعماری ایله آلمان
فاشیستلری نین تاریخی
آنلاشماسی اوزره باخیش:
http://www.azadtribun.net/x19461.htm
3
Deutsches Historisches Museum, Deutsch-sowjetischer
Grenz- und Freundschaftsvertrag vom 28. September 1939:
http://www.dhm.de/sammlungen/zendok/hitler-stalin-pakt/GrenzFr.htm
4
Deutsches Historisches Museum, Geheimes Zusatzprotokoll zum
deutsch-sowjetischen Grenz- und Freundschaftsvertrag vom 28. September 1939:
http://www.dhm.de/sammlungen/zendok/hitler-stalin-pakt/Zupro2.htm
5
Deutsches Historisches Museum, Gemeinsame
Erklärung der deutschen und sowjetischen Regierungen zur Kriegsschuldfrage
vom 23. September 1939:
http://www.dhm.de/sammlungen/zendok/hitler-stalin-pakt/erklrung.htm
6
Deutsches Historisches Museum, Der
Kriegsverlauf 1939:
http://www.dhm.de/lemo/html/wk2/kriegsverlauf/index.html
7
Deutsches
Historisches Museum, Der Kriegsverlauf 1941:
http://www.dhm.de/lemo/html/wk2/kriegsverlauf/index.html
8 Deutsches Historisches Museum, Partisanenkrieg an der Ostfront:
http://www.dhm.de/lemo/html/wk2/kriegsverlauf/partisanenost/index.html
9
Deutsches
Historisches Museum, Winterschlacht 1941/42:
http://www.dhm.de/lemo/html/wk2/kriegsverlauf/winter41/index.html
10 ژاپون دنیز
قووتلری نین Pear
Harbor (O’ahu, Hawaii)-ده آمریکا
بیرلشمیش شتاتلاری نین
پاسیفیک دنیز قووتلرینه 1941-
اینجی ایلی دئسامبر آیی
نین یئدیسینده سالدیرماسی
ایله آمریکا بیرلشمیش شتاتلاری
دا ایکینجی دونیا ساواشی
دئییلن ساواشین ایچینه
سوروکلنمیش. آمریکانین بو ساواشا
قاتیلماسی روسیه و آلمان ساواشی
نین دؤنوش نقطه
سی اولموش. آمریکا بیرلشمیش
شتاتلاری نین ساواشا قاتیلماسی و
اینگیلتره نین بیر متفقی
کیمی قلمه آلینماسی ایله ژاپون
گونئی گونچیخان آسیاداکی
اینگیلیستان و هلند مستعمره
لیکلرینی ده آتیشا توتاراق بو
ساواشین داها دا دونیا بویوتوندا عمل
ائتدیگینه باهانه یاراتدی.
ایشیق
سؤنمز 20.02.2009